(TN&MT) – Phú Quốc (Kiên Giang) được xem là hòn đảo ngọc của Việt Nam, mỗi năm thu hút hàng triệu lượt du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, việc thu gom, xử lý rác sinh họat nơi đây đang quá tải làm cho môi trường ô nhiễm ngày một nghiêm trọng.

Bãi rác cao như quả núi, tràn ra ngòai đường giao thông.

Theo thống kê của các ngành chức năng địa phương, đảo Phú Quốc mỗi ngày phát sinh khoảng 300 tấn rác sinh họat, nhưng chỉ thu gom tập kết về các bãi rác được khỏang 150 tấn (50%). Chủ yếu rác được đưa tập trung chôn tạm tại ấp 7, thị trấn An Thới và khu vực Đồng Tràm, thuộc ấp Ông Lang, xã Cửa Dương.

Theo quan sát của phóng viên, tại các bãi rác, rác thải được tập kết lộ thiên chất cao như những quả núi khổng lồ, tràn ra lề đường, trông rất phản cảm. Việc xử lý rác thải chủ yếu vẫn là chôn lấp hở, hầu hết đều mang tính chất tạm thời, không hợp vệ sinh, không xử lý mùi hôi và nước rỉ rác, không có chống thấm đáy, không có tường bao xung quanh bãi rác; do vậy luôn xảy ra tình trạng bốc mùi hôi thối nồng nặc bao gồm cả khu vực rộng lớn hàng cây số, gây bức xúc cho người đi đường và nhiều hộ dân xung quanh. 

Rác tràn ra cả rừng cây.

Tại khu vực bãi rác Đồng Tràm hịên có hàng chục hộ gia đình nghèo đang chật vật sinh sống, trong đó có cả người lớn và trẻ em. Công việc chính của họ là nhặt phế liệu. Bà Trương Thị Hay, 60 tuổi quê ở Cần Thơ, đang cặm cụi nhặt rác, bà cho biết đã đây gần 20 năm nay; mỗi ngày phân loại phế liệu ve chai bán chỉ được khỏang 50 đến 60.000 đồng. Trời nắng hay mưa, nước rỉ hôi thối chảy ra, ruồi, muỗi và nhiều loại côn trùng khác bay vào nhà, ra đường. Dù biết ô nhiễm và độc hại đến sức khỏe, nhưng vì cuộc sống mưu sinh, bà và nhiều gia đình khác vẫn phải bám trụ ở đây để lay lắt tìm từng miếng cơm manh áo qua ngày.

Bà Dương Thị Vân, ngụ xã Cửa Cạn chia sẻ, mỗi khi có công vịêc đi qua bãi rác này, tôi đều bịt khẩu trang kín mít và đi thật nhanh mà vẫn không chịu nổi mùi hôi thối bốc lên từ bãi rác. Mong rằng các cấp chính quyền địa phương sớm có phương án xử lý, di dời để trả lại môi trường trong sạch cho người dân.

Những mái nhà che tạm làm nơi trú ngụ của những người sinh sống từ bãi rác.

Phó chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, Hùynh Quang Hưng cho biết: Phú Quốc hiện đang trong quá trình phát triển du lịch chất lượng cao, du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao... Lãnh đạo huyện Phú Quốc luôn xác định môi trường là một trong những việc quan trọng nhất của địa phương trong thời gian này.

Theo ông Hưng, hiện nay nhà máy xử lý rác thải được đầu tư tại ấp Bãi Bổn, xã Hàm Ninh, đang được tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Qua báo cáo của chủ đầu tư, dự kiến đến cuối tháng 6/2017 lắp đặt xong hệ thống, sẽ xử lý được toàn bộ các hệ thống thu gom rác tại Phú Quốc. Việc chậm xử lý rác thải như hiện nay gây phản cảm, làm bức xúc cho người dân và khách du lịch mổi khi đi qua những bãi rác nói trên. Tuy nhiên, khi xây dựng xong nhà máy sẽ mua xe ép rác, phương tiện thu gom về để nhanh chóng xử lý vấn đề này.

“Chúng tôi luôn xác định môi trường là quan trọng hơn bao giờ hết. Bên cạnh rác từ biển trôi dạt vào bờ khá nhiều, huyện đang tập trung chỉ đạo cho Ban quản lý công trình công cộng thu gom, xử lý cho thật tốt. Về phần đường vận chuyển vào bãi rác sẽ tập trung thi công khỏang 2 tháng nữa là xong. Huyện cũng cam kết với các cấp lãnh đạo sẽ cương quyết đưa nhà máy đi vào vận hành vào cuối tháng 6 này”, Phó chủ tịch Hùynh Quang Hưng trao đổi thêm.

Những mái nhà che tạm làm nơi trú ngụ của những người sinh sống từ bãi rác.

Được biết, hiện nay toàn huyện đảo Phú Quốc có hơn 100.000 người dân sinh sống, trên 1.600 công ty và doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó có hơn 60 cơ sở sản xuất nước mắm và nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, ăn uống…phần lớn trong số đó không có hệ thống xử lý nước thải đáp ứng tiêu chuẩn. Nước thải chưa qua xử lý chảy thẳng ra môi trường tự nhiên, theo các cống, kênh rạch, sông ngòi trôi thẳng ra biển gây ô nhiễm môi trường sinh thái biển của Phú Quốc. 

Vào trung tuần tháng 2 vừa qua, đòan cán bộ của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Kiên Giang về việc xử lý rác thải của huyện Phú Quốc. Bộ trưởng Trần Hồng Hà đề nghị Kiên Giang quan tâm đến phương án thu hút đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân vào công tác xử lý rác thải theo cách làm của Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh. Làm như vậy, doanh nghiệp tư nhân sẽ đem những công nghệ mới nhất vào xử lý rác thải.

Nhiều trẻ em cũng bám trụ nơi đây.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, nếu Kiên Giang lựa chọn mô hình BOT hoặc BOO thì rất có thể sẽ thu hút được doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này. Bộ trưởng cho rằng, tiêu chí của việc xử lý chất thải rắn hiện nay ở Phú Quốc là bảo vệ được môi trường, tái chế được chất thải, tái sử dụng được năng lượng chất thải và cắt giảm khí nhà kính…Đối với Phú Quốc, sản xuất được MW điện nào đều đáng quý. Phú Quốc không thể chôn lấp rác thải vì nơi đây, từng tấc đất là tấc vàng.

                                                   Bài & ảnh: Thanh Bạch – Phạm Hoạch (Báo TN-MT)